09/22/2017 - جمعه 31 شهريور 1396
مشاهده خبر

بحران ریزگردها در خوزستان معطل بوروکراسی دولتی/ دستور ویژه به وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و برنامه و بودجه به کجا رسید؟
1395/11/28 8:53:50 print

بحران ریزگردها در خوزستان معطل بوروکراسی دولتی/ دستور ویژه به وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و برنامه و بودجه به کجا رسید؟
دهم بهمن‌ماه بود که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حاشیه جلسه هیأت دولت به خبرنگاران گفت: رئیس‌جمهور تکلیف خاصی برای وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و امور خارجه در زمینه مهار ریزگردها تعریف کردند.

گروه اجتماعی شهر- بیش از یک دهه است که ریزگردها زندگی مردم در 23 استان کشور به ویژه استان خوزستان را مختل کرده‌ است. در روزهای اخیر ریزگردها تمامی خدمات از جمله آب، برق و تلفن همراه را برای ساعت‌های طولانی قطع کردند و زندگی مردم در این استان را به توقف مطلق کشاندند. پدیده ریزگرد پیامد سیاست‌های غیرکارشناسی انتقال آب از سرشاخه‌ها و ساخت سدهای فراوان روی رودخانه‌های استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری است. حداقل کارشناسان دیگر بر این مسئله اتفاق نظر دارند. در حال حاضر با توجه به دستوراتی که دولت یازدهم در حل این بحران به برخی دستگاه‌های دولتی داده است انتظار می‌رود با پیگیری به موقع این دستورات بعد از ۱۳ سال اقدام اساسی در رفع مشکل ریزگردها در استان خوزستان صورت بگیرد.

دهم بهمن‌ماه بود که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حاشیه جلسه هیأت دولت به خبرنگاران گفت: رئیس‌جمهور تکلیف خاصی برای وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و امور خارجه در زمینه مهار ریزگردها تعریف کردند. براساس این تکلیف وزارتخانه‌های نفت، جهاد کشاورزی (سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری) و امور خارجه ملزم به پیگیری وضعیت گرد و غبار در خوزستان و تسریع در کنترل ۲۰هزار هکتار کانون فوق بحران گرد و غبار در این استان شدند. علاوه بر این، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی نیز در این زمینه باید همکاری لازم را داشته باشد.»

نوزدهم بهمن‌ماه جاری و کمتر از ۱۰ روز پس از دستور ویژه رئیس‌جمهور برای مهار ریزگردها به ویژه ریزگردهای خوزستان، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور نیز تأکید کرد: برنامه مقابله با ریزگردهای خوزستان باید به صورت طرحی ضربتی و فوری از سوی استاندار، وزارت نیرو و جهاد کشاورزی دنبال شود و همزمان سازمان برنامه و بودجه باید منابع مالی مورد نیاز این طرح را تأمین کند تا هر چه سریع‌تر مشکل مردم خوزستان برطرف شود.

با وجود این دستورات به نظر می‌رسد دیگر نه مشکل اعتبار وجود دارد و نه مشکلات ناهماهنگی میان دستگاه‌های ذیربط برای مقابله با ریزگردهایی که اکنون روز به روز بر میزان ظهورشان افزوده می‌شود. نکته درخور تأمل اینکه هفته گذشته در هفتمین جلسه کمیته راهبردی مقابله با گرد و غبار که با حضور دستگاه‌های مرتبط برگزار شد ضیاءالدین شعاعی مدیر کمیته ملی مقابله با گرد و غبار گفت: خوزستان از جمله استان‌هایی است که برنامه منشأیابی و چگونگی مهار آن آماده شده و اکنون نیازمند اعتبار و بودجه است. بر این اساس با دستور ویژه برای تأمین اعتبارات دیگر بهانه‌ای برای تعلل در برنامه عمل ریزگردها باقی نمانده است. معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست درخصوص تخصیص حقابه تالاب‌ها گفته «به دلیل شرایط خاص استان خوزستان و به منظور حفظ سلامت مردم با وزارت نیرو مکاتبه‌ای خواهیم داشت که در صورت امکان برای تالاب‌های این استان ظرفیت بیشتری از میزان حقابه تعیین شده اختصاص داده شود.» با توجه به دستور ویژه رئیس‌جمهور و معاون اول وی به نظر می‌رسد مشکلی برای احیای کامل تالاب هورالعظیم و تخصیص حقابه تالاب شادگان وجود نداشته باشد.

پرویز گرشاسبی معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان جنگل‌ها هم با اشاره به وجود ۳۴۹ هزار هکتار کانون بحرانی گرد و غبار در خوزستان می‌گوید: مطالعات تفصیلی و اجرایی ۵۰ هزار هکتار از این کانون‌ها تهیه شده و آماده اجراست. خوزستان سال‌هاست که با معضل گرد و غبار مواجه است اما طی همه این سال‌ها هرگاه صحبت از ریزگردها و مهار آنها شده مسئولان ذیربط کمبود اعتبار را بهانه کرده یا توپ را به زمین دیگری انداخته‌اند؛ اما اکنون دیگری بهانه‌ای وجود ندارد. مسئولان باید همت کنند و غبار از چهره خوزستان پاک کنند؛ باید بدانند بیش از هر چیز وام‌دار مردم هستند و مردم بیش از هر چیز وام‌دار خطه خونین خوزستان.

گرد و غبار جنوب از کجا می‌آید؟

گرد و غبار یا ریزگردها – هر آنچه بنامیمش – پدیده‌ای است که طی چند سال اخیر زندگی را بر بسیاری از شهروندان مرزنشین به ویژه خوزستانی‌ها به شدت تلخ کرده است. ریزگردها علاوه بر مخاطراتی که برای شهروندان دارند، تأسیسات شهری را هم با مشکل مواجه می‌کند. ریزگردها در بهمن‌ماه برق بسیاری از مناطق خوزستان را قطع کردند؛ مشکلی که وزیر نیرو را شتاب‌زده به خوزستان کشاند اما واقعیت این است که این مشکل با حضور وزیر نیرو حل شدنی نیست. مهمترین عواملی که باعث شکل‌گیری کانون‌ها ریزگرد در خوزستان شد عبارتند از:

الف- سدسازی‌های بی‌رویه و در نتیجه دخالت غیرمسئولانه در اکوسیستم‌های رودخانه‌ای که باعث کاهش شدید جریان آب در مهمترین رودخانه‌های خوزستان از جمله کارون، زهره و جراحی شده است و در نتیجه اراضی پایین دست تبدیل به کانون‌های ریزگرد شده‌اند.

ب- با سدسازی سطح آب‌های زیرزمینی در خوزستان به شدت کاهش یافته است و با توجه به آبرفتی بودن دشت خوزستان که دارای خاک رسی است این دشت تبدیل به کانون‌های ریزگرد شد به طوری که با کوچک‌ترین بادی خاک‌های رسی از سطح این دشت در آسمان پراکنده می‌شوند.

ج- جلوگیری از ورود حقابه تالاب‌های خوزستان نظیر هورالعظیم و شادگان که باعث شکل‌گیری کانون‌های بزرگ ریزگرد در منطقه شد، به ویژه خشکاندن بخش‌هایی از هورالعظیم برای نصب دکل‌های حفاری نفت یکی از مهمترین عواملی بود که این تالاب را تبدیل به کانون بحران گرد و غبار داخلی کرد. اکنون اما مسئولان محیط زیست می‌گویند ۶۰ درصد هورالعظیم آبگیری شده اما نمایندگان خوزستان در مجلس و کارشناسان می‌گویند این تالاب حداکثر ۱۰ درصد آبگیری شده است.

د- توسعه ناپایدار کشاورزی از دیگر عوامل مهم شکل‌گیری کانون‌های ریزگرد در خوزستان است. بنا به اعلام مسئولان سازمان جنگل‌ها هم‌اکنون ۳۴۹ هزار هکتار کانون گرد و غبار داخلی در خوزستان وجود دارد که ۵۶ هزار هکتار آن دیمزار رها شده و ۴۶ هزار هکتار آن تالاب‌های خشک شده است. اکنون بنا به اعلام کارشناسان اگر عزمی برای مهار کانون‌های گرد و غبار وجود دارد باید عامل شکل‌گیری این معضل برطرف شود که در رأس آن بازکردن دریچه سدهای متعددی است که همچنان بر بروز کانون‌های ریزگرد دامن می‌زند.

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
طبیعت دربند

نظرسنجی
آخرین اخبار