09/20/2017 - چهارشنبه 29 شهريور 1396
مشاهده خبر

ایران در کانون تصمیم سازی های منطقه ای
1395/11/26 8:3:40 print
اتحاد راهبردی ایران و روسیه در آستانه اجلاس "استانه 3"
ایران در کانون تصمیم سازی های منطقه ای
حضور ايران در مقام يکي از بانيان نشست آستانه، نشان مي‌دهد تهران پس از توافق با کشورهاي 1+5 براي امضای برجام، نقشي فعال را در معادلات منطقه‌اي و جهاني دارد و در شرايط کنوني، تهران در هيچ معادله‌اي از کانون‌هاي بحران در خاورميانه نه‌تنها قابل حذف نيست بلکه در مقام بازيگران کليدي مورد توجه قرار گرفته است.

دور جديد نشست‌هاي ژنو به‌منظور يافتن راه‌حلي سياسي و ديپلماتيک در 20 فوريه (دوم اسفند) بعد از هشت ماه تعليق، با حضور بازيگران منطقه‌اي، بين‌المللي و نيز نيروهاي سوري درگير در بحران سوريه برگزار خواهد شد. اين نشست در شرايطي برگزار مي‌شود که سومين دور از نشست‌هاي آستانه که با ابتکار ايران، روسيه و ترکيه براي ايجاد آتش‌بس و پيشبرد روند صلح در سوريه ايجاد شده بود، در چهارشنبه هفته جاري برگزار مي‌شود. نشست «آستانه3» در 27 بهمن 1395 در شرايطي است که در روزهاي چهارم و پنجم بهمن به ابتکار ايران، روسيه و ترکيه با حضور نمايندگان دولت و گروه‌هاي مسلح، نشست جامع آستانه برگزار شد و براي اولين‌بار نمايندگان دولت قانوني سوريه، رودر‌رو با نمايندگان معارضان مسلح مذاکره کردند.
برگزاري «آستانه3» فقط پنج روز قبل از آغاز دور جديد نشست‌هاي ژنو، حاوي پيام‌هاي سياسي و احتمالا نتايجي قابل‌توجه خواهد بود و مي‌تواند به نوعي تلاش کشورهاي ايران، روسيه و ترکيه براي حاضرشدن در نشست ژنو با مواضع مشترک باشد. آن‌چنان که شاهد بود‌ه‌ايم، در نتيجه سه دور از مذاکرات ژنو با حضور آمريکا، اروپا و بازيگران منطقه‌اي و داخلي، در عرصه عيني و ميداني، هيچ توافق قابل‌توجهي حاصل نشد اما با نزديکي با مديريت تهران، آنکارا و مسکو از 10 دي، دور جديدی از آتش‌بس در سوريه استقرار يافت که تاکنون نيز تداوم دارد؛ اين موضوع، مؤيد آن است که اين سه کشور در نشست «آستانه3» قصد دارند با هماهنگي بيشتری در دوم اسفند وارد ژنو شوند. 

حضور دوباره هيأت سوريه و مخالفان مسلح در «آستانه3»
اولين مسئله درباره نشست «آستانه3» در ارتباط با حاضران و نيروهاي طرف گفت‌وگو است. در‌اين‌زمينه، بر‌اساس بيانيه پايگاه اينترنتي وزارت‌ امورخارجه قزاقستان در این نشست، هيأت‌هاي ايران، روسيه و ترکيه، دولت سوريه، نمايندگان مخالفان مسلح، استفان دي‌ميستورا، نماينده دبيرکل سازمان ملل در سوريه و نمايندگاني از آمريکا و اردن نيز شرکت مي‌کنند. در ادامه بيانيه آمده است: بنا به اعلام ايران، روسيه و ترکيه، کشورهاي باني مذاکرات آستانه، در نشست «آستانه3»، مسائل مربوط به رعايت آتش‌بس در سوريه، اقدام‌ها براي تثبيت اوضاع در مناطق معيني از اين کشور و نيز مسائل مربوط به مذاکرات آتي سوري در ژنو مطرح و بررسي مي‌شوند. همچنین برنامه ازسرگيري مذاکرات سوري در ژنو پس از حدود هشت ماه تأخير براي 20 فوريه (دوم اسفند) برنامه‌ريزي شده است. در نشست «آستانه3» نیز گروه مشترک عملياتي، گزارشي از وضعيت سوريه ارائه کرده و تدابير لازم براي تقويت آتش‌بس در اين کشور مورد توافق قرار مي‌گيرد. 

سرگئي لاوروف روز دوشنبه در کنفرانس مطبوعاتي مشترک با وزير امورخارجه مغولستان در مسکو، گفت: نشست دوروزه «آستانه3» در پايتخت قزاقستان که چهارشنبه پيش‌‌‌‌‌‌رو آغاز مي‌شود، دربرگيرنده هدف‌گذاري ايران، روسيه و ترکيه به‌عنوان سه کشور باني مذاکرات است. 
به گزارش وقایع اتفاقیه وزارت امورخارجه روسيه به نقل از سخنان او نوشت: در نشست «آستانه3»، هيأت‌هاي ايران، روسيه و ترکيه، نمايندگان دولت سوريه و آن دسته از گروه‌هاي مسلح مخالف که معاهده آتش‌بس و مبارزه مشترک با داعش، جبهه‌النصره و گروه‌هاي تروريستي همراه آنها را امضا کرده‌اند، شرکت مي‌کنند. لاوروف خاطرنشان کرد که در نشست آتي آستانه، استفان دي‌ميستورا، نماينده دبيرکل سازمان ملل در سوريه، دعوت شده و نماينده آمريکا نيز به‌عنوان ناظر شرکت مي‌کند. لاوروف درباره حضور نماينده کشور آمريکا در گفت‌وگو با شبکه تلويزيوني روسي ان‌تي‌وي، گفته بود: آمريکا به‌عنوان ناظر در نشست «آستانه1» حضور داشت که در آن هيأت‌هاي ايران، روسيه و ترکيه به همراه هيأت‌دولت سوريه، نمايندگان مخالفان مسلح و سازمان ملل شرکت داشتند. درواقع، آمريکا پس از اينکه گروه کارشناسان خود را تشکيل دهد، نشست آستانه، پذيراي هيأت اين کشور خواهد بود و تمام طرف‌هاي شرکت‌کننده در مذاکرات، براي حل‌وفصل هرچه زودتر مناقشه سوريه مصمم هستند. وزير امورخارجه روسيه در بخش ديگري از مصاحبه تلويزيوني خود گفت که اين کشور تلاش نمي‌کند که مذاکرات آستانه، جايگزين نشست ژنو براي حل مسئله سوريه شود. او با بيان اينکه مي‌خواهيم وضعيت کاملا روشن باشد، تصریح کرد: در تمامي سطوح اعلام کرديم، براي جايگزيني مذاکرات آستانه با نشست‌هاي تحت نظارت سازمان ملل در ژنو تلاش نمي‌کنيم. 

تداوم ائتلاف استراتژيک ايران و روسيه قبل از برگزاري دور جديد نشست‌ ژنو
علاوه‌بر بازيگران و اهداف اظهارشده از برگزاري نشست که سرگئي لاوروف به آن اشاره کرد، آنچه بايد موردنظر قرار بگيرد، اين است که حضور ايران در مقام يکي از بانيان نشست آستانه، نشان مي‌دهد تهران پس از توافق با کشورهاي 1+5 براي امضای برجام، نقشي فعال را در معادلات منطقه‌اي و جهاني دارد و در شرايط کنوني، تهران در هيچ معادله‌اي از کانون‌هاي بحران در خاورميانه نه‌تنها قابل حذف نيست بلکه در مقام بازيگران کليدي مورد توجه قرار گرفته است. آن‌چنان که ولاديمير زاخاروف، رئيس انستيتوی پژوهش‌هاي سياسي و راهبردي روسيه معتقد است، با آغاز اجراي برجام و فراهم‌شدن نقش‌آفريني بيشتر ايران در عرصه بين‌المللي، امنيت منطقه خاورميانه تقويت و همکاري‌ها براي سرکوبي تروريست‌ها به‌ويژه داعش در سطح بين‌المللي تقويت و منسجم شد. او همچنين براين‌باور است که بدون برجام، ايران نمي‌توانست در مذاکرات آستانه شرکت کند و روند گفت‌وگوهاي سوريه، شکل کنوني را پيدا نمي‌کرد و در شرايط کنوني، ايران صرفا يک همسايه براي روسيه نيست بلکه از پايه‌هاي مهم روند صلح در سوريه به‌شمار مي‌رود و نيرويي است که مي‌تواند ثبات و آرامش را در خاورميانه حفظ کند و بدون مشارکت تهران هم حل‌وفصل مسائل سوريه ممکن نيست. واقعيت اين است، برخلاف تصورات اوليه که براين‌باور بودند روي‌کارآمدن ترامپ در آمريکا موجب پشت‌کردن روسيه به تهران خواهد شد و احتمالا ايران را مي‌توان قرباني نزديکي روابط ميان ترامپ و پوتين دانست اما روند معادلات کنوني نشانگر آن است که مسکو به‌شدت به ادامه همکاري و اتحاد با ايران نيازمند بوده و به‌هيچ‌عنوان قصد ندارد بر سر اين قدرت منطقه‌اي وارد معامله با واشنگتن شود. روس‌ها اين چشم‌انداز را در نظر دارند که توافق با آمريکا بر سر معادلات آتي خاورميانه نمي‌تواند در راستاي منافع آنها باشد زيرا آنها مي‌دانند خارج از حوزه محور مقاومت و بدون ايفاي نقش ايران در ميان کشورهاي عرب خاورميانه هيچ جايگاهي ندارند و غالب کشورهاي خاورميانه عربي به‌طور سنتي، متحد و هم‌پيمان آمريکا بوده‌اند و حتي در صورت توافق ميان پوتين و ترامپ، آنها حاضر نيستند وارد اتحاد استراتژيک با روسيه شوند. دراين‌ميان، بايد به اين امر نيز توجه کرد که مقامات آمريکايي هم خواهان اين رخداد نيستند و حوزه عربي خاورميانه را منطقه نفوذ سنتي خود قلمداد مي‌کنند. با همه اين تفاسير، مي‌توان نشست «آستانه3» را نوعي تأکيد جدي روس‌ها بر ائتلاف با ايران و ترکيه قبل از برگزاري دور جديد نشست ژنو دانست که در دوم اسفند برگزار خواهد شد. 

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
طبیعت دربند

نظرسنجی
آخرین اخبار